Thực Hiện Lòng Từ

Sự chia sẻ và từ tâm cũng như mong
muốn cứu giúp những người bất hạnh và khổ đau, đều được các tôn giáo lớn ngưỡng
mộ, khen ngợi là đạo đức, và cũng là một trong hai nền tảng của đời sốnggương
mẫu của người theo đạo Phật: hiểu rõsâu xa về nguồn gốc của khổ đau và làm thế
nào để cứu giúp tạm thời, sau đó chuyển hoá tận gốc rễ của nó. Tất cả chúng
sinh đều bị trôi lăn theo Bánh Xe Luân hồi, khi thì trở thành người, lúc thì
thú vật, lúc rơi vào địa ngục, hoặc là ngạ quỉ hay cõi trời và dù ở cảnh giới
nào khi bị khổ đau, mọi sinh linh đều là đối tượng cần đến của lòng từ.

Người Thầy đầu tiên của tôi, Lama
Thubten Yeshe khi chứng kiến cảnh tranh cải, chỉ trích, ganh ghét, giận dữ lẫn
nhau… giữa các sinh viên người Tây phương, đã nói rằng:” Các bạn thật là kỳ lạ,
hình như chỉ có lòng thương đối với các súc vật, hơn là giữa các bạn với nhau”.

Bạn vẫn còn bị mâu thuẩn với vấn đề
như là cảm thấy khó khăn khi chia sẻ tình thương và quan tâm đến sư an lạc của
kẻ thù hoặc người thường cóthái độcông kíchgiá trị của mình, vì chúng ta
nhìn ra ngoại giớidựa trêncăn bảnđạo đức của xã hội, nơi mà bạn trưởng
thành, được hun đúc theo khuôn mẫu bởi kinh nghiệm, đức tin, và giá trịđạo đức
có sẵn. Dĩ nhiên, ta chấp chặt là giá trịđạo đức của mình tốt nhất, hoặc ngược
lại, thì bạn không cần đến, ví như khi bị những gì gây đụng chạm đến bản ngã,
thì tự nhiên, bạn phản ứng lại không cần biết đến quan điểm của kẻ khác, nên
trở thành chai sạn, bảo thủ và đánh mất lòng từ.

Mặc dù rất cố gắng để không trở
thành người độc đoán, nhưng trong lòng bạn, rất nhiều bảo thủ, dù không hẵn
hoàn toàn, vì vẫn còn cơ hội để bạn có thể vượt quacon đường mà Lama Yeshe từng
quan sát, nhận xét về hành xử của những người khác và truyền trao lại cách hoá
giải tùy theocăn cơ của họ. Điều nầy thật rất tốt, ví nhưthái độ khiêm cung cần
có, nhưng dù thực hiện được hay không, cũng tùy thuộc vào lòng chân thành của từ
tâm và có tuệ giác.

Với mục đíchduy nhất giúp đỡ kẻ khác,
bạn có thể đóng vai trò của một người nông dân hoặc mang bất cứ vai trò gì của
xã hội, mà họ cần cầu đến, không cần dán bất cứ nhản hiệu đặc biệt riêng của
một người nào.

Giải thoát thực sự đến từ tâm, nên
bạn có thể chọn bất cứ hình trạng nào để làm ích lợi cho tha nhân và mình là soạn
giả. Ai cũng muốn đời sống được an lạc, nên bạn có thể giúp đở tha nhân mà
không làm gì sai lạcnghiêm trọng, một khi đã có chánh niệm đúng và sai- và bạn
không cảm thấycần phải nghiêm túc bảo vệcon đường được chọn và phản ứng lại bằng
các hành vi trái ngược, vì như vậy, sẽ làm bạn thất bại trong khả năng giao tế
với người khác. Cho nên, không thể nhìn sự việc đúng hay sai, vì con người quan
trọng hơn mọi nguyên tắc, và có thể chuyển hoá, còn nguyên lý thì cố định.

Để thực hànhlòng từ, trước nhất là
bạn nên trực tiếp giúp đở họ nhu cầu về thức ăn, chỗ ở, thuốc men v.v… Nhưng
điều đó chưa đủ, mà bạn cần phải ngăn chặn nguyên nhân, gốc rễ của đau khổ,
được Đức Phật dạy rò đó các hành vi bị thúc đẩy bởi bản ngã, tham lam, và sân hận. Để
thuyết phục cho mọi ngườitừ bỏthói quen bị sai khiến bởi các hành động nầy,
bạn phải có khả năng giao tiếp, tiếp cận và giáp mặt tùy theocăn cơ của họ.

Bao lâu trong vai tròdiễn viên, mà
bạn luôn tỉnh thức, có nghĩa là bạn sẽ thoát ra khỏi sư âu lo về lòng tin hoặc
sợ hãi làm sai lại nguyên tắc của bạn. Bạn không cần nguyên lý để có lòng từ,
khi điều đó nhiều lần gây trở ngại cho từ tâm có mặt. Lòng từ đến từ tuệ giác,
và có mục đíchhoàn thiện cuộc sống thực tại mà không ai có thể phủ nhận. Lòng
từ bi đem lại lại hạnh phúc và trợ giúp tha nhân, đồng thời, sự trải nghiệm khi
ban tặngtình thương và từ bi, sẽ làm thăng hoa hạnh phúc và an lạc.

Bây giờ con đườngbi tâm được mở,
nhưng, bạn thắc mắc là tại sao nên có lòng từ bi đối với những hữu tình nguy
hiểm? Bạn có nên vui mừng khi họ đau khổ như hậu quả mà họ phải trả? Câu trả
lời là dứt khoát không. Cho dù đau khổ là được xem như là sự trừng phạt của
Thượng đế hoặc các nghiệp xấu chin mùi, bạn cần phải có lòng từ bi với họ, vì
tất cả chúng sinh đều giống nhau – đơn giản chỉ là cố gắng tìm hạnh phúc – và,
vì họ nhận thứcsai lầm về các nguyên nhân thực sự hạnh phúc và bất hạnh, như bạn
đã từng phạm vấp phải. Do đó, bạn cần lòng tha thứ cho những sai lầm của con em
chúng ta và yêu thương chúng. Nhưng, tại sao bạn phải yêu thương tất cả mọi
người khác? Bởi vì trong cuộc sống của quá khứ, nhiều lần, chúng ta từng có các
mối quan hệ nhân duyên với tất cả các sinh linh khác, họ đã từng vô cùng tốt
với bạn, và đó là điều tự nhiên, bởi vì tất cả chúng sinh đều cùng chung một gia
đình.

Tôi học được những lời dạy này từ
Lama Yeshe, người thực hànhlòng từ một cách thành tựu và giảng dạy lại cho
chúng ta, nhưng bạn vẫn phải nổ lực vượt qua rào cản với chính thái độchấp ngã
của mình, khi thực hiệntừ tâm. Tuy nhiên, những thói quen xấu không thể thay
đổi trong thời gian ngắn, mà cần nuôi dưỡng những chất liệu tâm từ từng chút một
trong đời sống hàng ngày của bạn.

Gyatso

15.10.2011