Thích Thái Hòa
NIỀM TINBẤT HOẠI ĐỐI VỚI ĐỨC PHẬT
NHÀ XUẤT BẢN HỒNG ĐỨC
NIỀM TINBẤT HOẠI ĐỐI VỚI ĐỨC PHẬT
NHÀ XUẤT BẢN HỒNG ĐỨC
Mục Lụclời giới thiệu 5
lời nói đầu 7
chương 1. dẫn nhập và ý nghĩa 13
chương 2. truyền thừa 22
chương 3. mười phẩm tính 194
chương 4. bốn vô sở úy 291
chương 5. mười trí lực 296
chương 6. mười tám phápbất cộng 301
chương 7. niềm tin và tổng kết 308
phần chú thích 329
tư liệu tham khảo 362
lời nói đầu 7
chương 1. dẫn nhập và ý nghĩa 13
chương 2. truyền thừa 22
chương 3. mười phẩm tính 194
chương 4. bốn vô sở úy 291
chương 5. mười trí lực 296
chương 6. mười tám phápbất cộng 301
chương 7. niềm tin và tổng kết 308
phần chú thích 329
tư liệu tham khảo 362
LỜI NÓI ĐẦU
Mọi người có thể đến với đạo Phật bằng tôn giáo, triết học, văn học, giáo dục, chính trị, xã hội,… Nhưng dù đến bằng thể cách nào, dạng thức nào, chúng ta cũng có thể hội tụ nó vào hai mặt, đó là tri thức và niềm tin.Hay nói như trường phái Satyasiddhi của Harivarman là mọi người có thể đến với đạo Phật bằng “Tùy tín hành” và “Tùy pháp hành”. Tùy tín hành là đến và thực hànhđạo Phật bằng niềm tin. Tùy pháp hành là đến và thực hànhđạo Phật sau khi đã có sự học hỏi và chiêm nghiệm.
Đến với đạo Phật bằng con đườngtri thức hay con đườngTùy pháp hành không phải là điều phổ biến đối với mọi người. Vì mọi người không phải ai cũng có đủ khả năng để loại suy trước khi tin, mà phần nhiều tin trước khi loại suy.
Do vậy, mọi người phần nhiều đến với đạo Phật bằng niềm tin hay bằng Tùy tín hành. Vì tín là yếu tốquyết định cho mọi hành động hướng về.
Đối với người học Đạo, hành Đạo, niềm tin không thể thiếu. Điều đó là hẳn nhiên. Nếu thiếu, thì không thể thực hiện được lý tưởng của mình. Nhưng có niềm tin mà niềm tin ấy không đặt trên một nền tảng vững chắc, không có một định hướng thì chắc chắnniềm tin ấy sẽ đưa người học Đạo, hành Đạo đến những kết quả sai lầmvô ích và sụp đổ.
Đặt niềm tin đúng vào điểm tựavững chắc, chính là vấn đề thiết yếu cho người học Đạo và hành Đạo lúc này, lúc mà lịch sửnhân loại không trong sáng về tư tưởng, về tôn giáo, văn hóa, giáo dục, chính trị, kinh tế,… lúc mà lương tri và lương tâm của con người bị khuấy nhiễm bởi những thế lựcvô minh, bởi những hành động sát hại, hơn thua, thắng bại. Bởi vậy, mọi sự sinh hoạt của con người là giả hiệu từ bản chất; con người đã suy tư trong chiều hướng hơn thua, lừa phỉnh, đã hành động để sát phạt nhau in tuồng như thú tính phi nhân, đã phát ngôn theo lối điêu ngoa và xảo quyệt. Nói khác, con người đang đứng trước một nền luân lý không thuần hiệu, không nhân bản. Vì vậy, con người đã nghi ngờ nhau đến nỗi phải hiệp định, phải thác ngôn, phải thỏa ước… Chính những dấu hiệu này chứng minh rằng, con người không có chút tin tưởng nhau nào trong cuộc sống.
Xác định niềm tin và hướng đi của người học Đạo và hành Đạo trong lúc này, chính là vai trò của “Tứ Bất Hoại Tín” (Abhedyaprasāda), nghĩa là bốn niềm tin không bị hủy hoại, không bị lay bởi những không điểm và thời tính. Bốn niềm tin này, A Tỳ Đạt Ma Pháp Uẩn Túc luận gọi là “Tứ chứng tịnh” (Avetyaprasāda), tức là niềm tintrong sáng và thuần tịnh đối với Phật (Buddha), đối với Pháp (Dharma), đối với Tăng (Saṅgha), đối với Thánh giới (‟Sīla). Bốn niềm tinphát khởi bằng con đường tự nguyện, chứ không bằng con đườngquyền uyáp đảo. Tự nguyện đến với đạo Phật, tự nguyện thựchành đạo Phật, để rồi tự thân chứng nghiệm đạo Phật. Sự chứng nghiệm càng sâu thẳm bao nhiêu, thì niềm tin lại càng trong sáng và thuần tịnh bấy nhiêu. Khi nào người học Đạo và hành Đạo có được niềm tintrong sáng và thuần tịnh, thì khi ấy, người đó có được niềm tinvững chắc, ý chíquyết định, hướng đi chân xác và có điểm nương tựa an toàn để đi đến Giác ngộ, thành tựuNiết bàn. Trừ khi những ai không muốn đi đến Giác ngộ và Niết bàn, thì họ có thể tin tưởng và nương tựa bất cứ nơi nào khác. Còn những ai muốn thành tựuGiác ngộ và Niết bàn, thì ngoài bốn niềm tin này ra, không còn có niềm tin và sự nương tựa nơi nào khác hơn nữa cả.
Xác định niềm tin và hướng đi của người học Đạo và hành Đạo trong lúc này, chính là vai trò của “Tứ Bất Hoại Tín” (Abhedyaprasāda), nghĩa là bốn niềm tin không bị hủy hoại, không bị lay bởi những không điểm và thời tính. Bốn niềm tin này, A Tỳ Đạt Ma Pháp Uẩn Túc luận gọi là “Tứ chứng tịnh” (Avetyaprasāda), tức là niềm tintrong sáng và thuần tịnh đối với Phật (Buddha), đối với Pháp (Dharma), đối với Tăng (Saṅgha), đối với Thánh giới (‟Sīla). Bốn niềm tinphát khởi bằng con đường tự nguyện, chứ không bằng con đườngquyền uyáp đảo. Tự nguyện đến với đạo Phật, tự nguyện thựchành đạo Phật, để rồi tự thân chứng nghiệm đạo Phật. Sự chứng nghiệm càng sâu thẳm bao nhiêu, thì niềm tin lại càng trong sáng và thuần tịnh bấy nhiêu. Khi nào người học Đạo và hành Đạo có được niềm tintrong sáng và thuần tịnh, thì khi ấy, người đó có được niềm tinvững chắc, ý chíquyết định, hướng đi chân xác và có điểm nương tựa an toàn để đi đến Giác ngộ, thành tựuNiết bàn. Trừ khi những ai không muốn đi đến Giác ngộ và Niết bàn, thì họ có thể tin tưởng và nương tựa bất cứ nơi nào khác. Còn những ai muốn thành tựuGiác ngộ và Niết bàn, thì ngoài bốn niềm tin này ra, không còn có niềm tin và sự nương tựa nơi nào khác hơn nữa cả.
Trong sự nghiệp mong cầu Tuệ giác, thành tựuNiết bàn, bốn niềm tin này đưa người học đạo và hành đạovượt qua những trở ngại của đời sốngnội tâm và ngoại cảnh một cách dễ dàng, để thành tựu những gì cần thành tựu, chứng đắc những gì cần chứng đắc.
Bốn niềm tin ấy, chúng tôi đã khảo cứu và tuần tự biên thành bốn tập:
– Tập I: Niềm tinbất hoại đối với đức Phật
– Tập II: Niềm tinbất hoại đối với Pháp
– Tập III: Niềm tinbất hoại đối với Tăng
– Tập IV: Niềm tinbất hoại đối với Thánh giới
Những tập này, với hy vọng khiêm tốn là được làm người bạn chân tình đối với những ai muốn tin, hiểu và thực hànhPhật giáo.
Ở trong cuốn sách này có những điểm nào ưu việt, thì đó là nhờ ân đức giáo dưỡng của Thầy và bạn chúng tôi. Trái lại, có những lầm lẫn nào, thì đó là sự vụng về của tôi.
Thích Thái Hòa
