Những Lời Dạy Vàng của Đức Phật

Cuộc sống mặc dầu quý, nhưng quả thật là bấp bênh không phương hướng. Cái chết trái lại là một điều không thể cản ngăn và nó sẽ đến chắc chắn là như thế!

Trong thế giới vạn vật hữu hình này, tất cả sự vật hiện tượng xảy ra trong cuộc sống xung quanh chúng ta đều phát sinh từ những nguyên nhân ban đầu của nó. Chỉ khác nhau là chúng bắt nguồn từ những nguyên nhân trực tiếp hoặc gián tiếp, gần hoặc xa mà thôi. Những điều xảy ra từ nguyên nhân trực tiếp (gần) thật dễ thấy. Ví dụ như sự lao động trong cuộc sống. Nếu ta lao động nhiều thì ta đạt được thành quả nhiều, nếu ta lao động ít thì ta đạt được thành quả ít.

Nhân: (Năng lực lao động ít hoặc nhiều).

Quả: (Sản phẩm của lao động tương ứng).

Mặt khác, bên cạnh từ Nhân gieo để hỗ trợ thành Quả mong muốn, Duyên (hay điều kiện): Đất, Nước, Phân, các kỹ thuật khoa học chăm sóc… cũng thật cần thiết và quan trọng. Như vậy, thành quả đạt được là do sự đầu tư từ:

(Nguyên nhân) (Điều kiện)  (Thành quả)

Do Nhân là sự tương tác giữa “Vật” này và “Vật” khác trong những điều kiện khác nhau, dẫn đến sự tạo thành một chất mới là “Quả mới 1”.

Theo nguyên lý đó Quả mới.1 vừa sanh cũng chính là Nhân (+ điều kiện…) để sanh ra Quả mới.2 và hãy còn tiếp diễn mãi mãi trong vòng luân hồi không dứt. Cũng vậy, trong các nguyên lý tạo nên nhiệt năng, cơ năng, động năng… đều mặc nhiên vận hành theo nguyên lý Nhân-Duyên-Quả này. Bởi cái này có, thì cái kia có… và cứ tiếp tục một chuỗi Nhân-Duyên-Quả vô cùng vô tận như vậy.

Xét về yếu tố thời gian thì cái trước là Nhân, sinh ra cái sau là Quả.

Nếu chúng ta có tâm tốt, lời nói tốt và hành động đối đãi tốt với người hoặc chúng sinh khác…(là Nhân)– thì được người hoặc chúng sinh khác thương yêu quý mến lại. Đó cũng là lẽ thường trong cuộc sống.

Bên cạnh những sự vật, hiện tượng xảy ra xung quanh chúng ta, xuất phát từ những nguyên nhân gần (trực tiếp) thật là dễ thấy, dễ biết, còn có những điều xảy ra mà chúng ta khó hiểu và khó thấy được nguyên nhân của nó xuất phát từ đâu? Chẳng hạn như, có lẽ trong tất cả chúng ta ai cũng có lần gặp những người lạ chưa từng quen biết. Mới lần đầu gặp nhau đã phát sinh thiện cảm và đem lòng thương yêu, quý mến nhau, hoặc sinh tâm không ưa thích, ác cảm với nhau, dầu chỉ mới lần đầu gặp nhau! Đây là những việc thật sự lạ lùng mà chúng ta thường không thể hiểu được tại vì sao! Điều này không hẳn là giữa chúng ta và những người lạ mới gặp đó chưa từng có nhân duyên với nhau từ trước!?

Nói về lý Nhân-Duyên-Quả có khi cũng thật là đơn giản và cũng có nhiều trường hợp thật là vi tế, thậm thâm vi diệu. Lý ấy với trí tuệ thường nhân chúng ta không thể hiểu tới được.

Thật vậy, có lần Ngài Anan (Thị giả – bậc Đa văn đệ nhất trong hàng môn đồ – Đại đệ tử của Đức Phật) cho rằng:“Mặc dù lý Nhân-Duyên-Quả có vẻ khó khăn, nhưng thật ra giáo lí này rất đơn giản”. Thế là Ngài Anan bị Đức Phật quở về nhận xét này. Đức Phật khẳng định rằng giáo lí về Nhân-Duyên-Quả rất là thâm sâu. Chỉ có trí tuệ siêu quần của một vị Phật mới thấu được. Ngài đã thấy vô lượng vô biên kiếp quá khứ lẫn tương lai của chúng sinh. Do hạnh nghiệp dị biệt của mỗi chúng sinh đã tạo ra từ trong kiếp quá khứ mà chúng sinh có loài sinh làm loài trời, có loài sinh làm người hoặc thọ sinh vào địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh.v.v… Có kẻ cao sang, người hạ liệt, có người minh tuệ, người vô trí, kẻ đẹp, người xấu…

Vì thương muôn loài chúng sinh, nên Chư Phật ra đời chỉ dạy ba con đường an vui cho chúng sanh:

– Một là con đường Phúc lạc an vui ở cõi người.

– Hai là con đường an vui nơi cảnh trời.

– Ba là con đường Niết Bàn an vui cao thượng trường cửu, giải thoát vĩnh viễn cảnh khổ sinh tử luân hồi trong 3 giới 4 loài.

Tập sách nhỏ này, bần đạo đã phiên dịch, soạn thảo theo phương pháp hệ thống hóa từ nhiều kinh sách chánh truyền của quốc giáo Phật Giáo Nam Truyền Myanmar. Nội dung chủ yếu giới thiệu tóm tắt một số vấn đề cơ bản. Đây là những vấn đề cần thiết dành cho những người sơ cơ mới bắt đầu tìm hiểu đến lời dạy của Đấng Cha Lành về những điều hay lẽ phải, sự thật chân lý vốn hằng hiện hữu vận hành mọi nơi mọi lúc trong cuộc sống của chúng ta.

Sách này cũng có thể dùng làm sổ tay cho quý bậc thức giả nghiên cứu học phật hoặc trong giảng dạy. Và đồng thời cũng dành cho hàng nam nữ cư sĩ tại gia những điều quan trọng cốt lõi để dễ dàng áp dụng trong cuộc sống giữa các mối quan hệ từ gia đình đến xã hội, đặng có được nhiều sự lợi ích và an vui lâu dài.

Với sự cố gắng hết mình, nhưng khó tránh khỏi sơ sót. Kính mong chư Tôn hiền đức, các bậc thiện trí thức hoan hỉ bổ chính, từ bi chỉ giáo. Bần đạo kính cẩn xin thọ nhận những cao kiến đóng góp xây dựng để những lần tái bản được hoàn thiện hơn.

Lần tái bản nầy nhờ sự đóng góp kỹ thuật trình bày bìa của Thiện nam Ngọc Duy, sự hết lòng đánh lại toàn bộ bản thảo, từ nhóm cộng tác viên của cô tín nữ Mai Lan Hương, Sư Cô Bi Nguyện và chư thiện tín xa gần trực tiếp hoặc gián tiếp đóng góp phần công đức cũng như được Nhà xuất bản Tôn Giáo cho phép tái bản. Bần đạo rất là hoan hỷ và biết ơn quý vị.

Nguyện cầu Hồng Ân Tam Bảo thiêng liêng và Phước báu phát sinh do Pháp thí thanh cao này, hộ trì đến quý vị cùng bửu quyến sức khỏe, thịnh vượng, phú quý, thân tâm thường an lạc, hằng tấn hóa trong mọi phước thiện và nhất là sớm hội đủ duyên lành, chứng đắc đạo quả Niết Bàn an vui bất diệt, giải thoát sự buộc ràng sinh tử luân hồi trong ngày vị lai.

Đồng thời, bần đạo xin hồi hướng Pháp thí này đến tất cả chúng sinh, mong cho tất cả chúng sinh hoan hỉ với phần phước thiện thanh cao này mà được an vui lâu dài.

Soạn giả: Đại Đức Thích Thiện Minh