Những Giai Tầng Phát Triển

Chư Phật không rửa đi những hành vi xấu ác bằng nước,
Cũng không loại trừ khổ đau bằng đôi tay của các Ngài.
Cũng không trao truyền sự chứng ngộ của các Ngài cho người khác.
Chúng sinh được giải thoát qua giáo huấn về chân lý,
bản chất của mọi sự vật.
– ĐỨC PHẬT

Ở
Tây Tạng nhiều đại hành giả sưu tập những sự thực hành tâm linh đưa đến giác ngộ
trong một bộ sách gọi là Những Giai Tầng
của Con Đường Giác Ngộ. Những giáo
huấn hùng hồn về Đức Phật từ bi kể rõ chi tiết một loạt những sự thực hành mà một
người may mắn có thể sử dụng cho việc rèn luyện nhằm để đạt đến giác ngộ. Các ngài chắt lọc những kinh luận Đạo Phật
bao la và vô hạn mà không hy sinh bản chất tự nhiên hay sự sắp đặt cốt lõi của
chúng. Được bảo tồn cho thế giới ở Tây Tạng,
những giáo huấn quý giá này là những trân bảo hoàn thành nguyện ước cho những học
nhân và môn đồ may mắn.

Những Giai Tầng
của Con Đường Giác Ngộ là một khí cụ cho những người bắt đầu – những ai
trước đây chưa từng đạt đến đỉnh cao tâm linh – nói với chúng ta bước nào nên
tiếp nhận trước, và rồi bước thứ hai, thứ ba, v.v…, không lẫn lộn những gì phải
đến trước và những gì nên đến sau đó. Những
quyển sách này chi tiết những sự thực hành mà trong ấy tất cả chúng ta dựa vào
nhằm để đạt đến giác ngộ, tập họp trong một nơi những con đường cần thiết trước
tiên trong hình thức giản lược, và rồi trong hình thức mở rộng, phù hợp với khả
năng của học nhân. Loại trình bày này được
cấu thành cho việc thực hành để đưa đến sự thấu hiểu về lộ trình.

Những
sự thực hành cho những người sơ cơ đến trước tiên. Khi chúng ta đã thực hành những sự quán chiếu
này và tiếp nhận ảnh hưởng sâu sắc hay dấu ấn của chúng, tâm thức của chúng ta
trở nên có khả năng cho những chủ đề sâu xa hơn, và chúng ta tiến lên trình độ
kế tiếp. Chúng ta rèn luyện trong giai tầng
ấy, trở nên thành thạo, và tiếp tục tiến lên. Giống như học đường, sẽ không có lợi để cho một đứa bé ghi tên vào một
trường đại học.

ĐẠI
CƯƠNG CỦA QUYỂN SÁCH

Trong
quyển sách này, tôi sẽ trình bày bảy bước thực tiển để phát triển từ ái. Những kỷ thuật này căn cứ trên các khả năng
vô hạn của con người để cải thiện, cảm ơn đến sự thanh tịnh căn bản của
tâm. Vì thế, quyển sách bắt đầu với một
thẩm nghiệm về vấn đề những cảm xúc chướng ngại ẩn tàng được ghi khắc vào cơ cấu
của tâm thức hay chúng ở ngoại vi của tâm, và vì thế có thể cho phép con người
giải quyết. Chúng ta kết luận rằng tâm
thức là thanh tịnh một cách căn bản, rất giống bầu trời xanh hiện hữu phía sau
những đám mây u ám. Bắt đầu với viễn kiến
ấy, chúng ta sẽ khám phá những hướng dẫn đặc thù của một sự thực tập mà nó cung
ứng một nền tảng cho bảy giai tầng chìa khóa của việc phát triển tiếp theo.

Sự
thực tập này trước khi bảy giai tầng đối diện với việc vượt thắng khuynh hướng
tự nhiên của chúng ta để đặt những thứ khác vào trong các đặc trưng (như bạn
hay thù). Nó khơi mở việc dính mắc hay
luyến ái đến những đối tượng này được căn cứ trên sự đánh giá của chúng ta về
những thuận lợi và bất lợi tạm thời mà những người nào đấy đưa đến như thế nào,
một sự tiếp cận sai lầm cho rằng những cảm giác như vậy là từ ái và bi mẫn. Chúng ta sẽ thấy việc bổ sung của chúng ta đến
sự hấp dẫn làm nổi bật tình cảm cho một số người nào đấy nhưng cắt xén nó đối với
những người khác. Việc thực tập đầu tiên
được thấy trong ý nghĩa của sự bình đẳng, khát vọng thông thường của chúng ta đến
hạnh phúc. Những thực tập thiền quán về
khả năng có thể thay đổi của những hoàn cảnh và các mối quan hệ được đưa ra để
giúp thách thức những đặc trưng cứng nhắc, chúng ta áp dụng một cách mềm dẽo. Một kỷ thuật hổ trợ gợi đến việc quán tưởng
hai người, một toàn khen ngợi và người kia đe dọa tấn công, nhằm để học nhận ra
và thay đổi những phản ứng tự động thường lệ. Những bước trong sự thực tập nền
tảng này – những thiền quán mở đầu, những kỷ năng hổ trợ, và những thiền quán
giản lược – giống như việc làm sạch và chà giấy nhám một bức tường trước khi vẽ
một bức tranh của từ ái yêu thương.

Một
khi hành xả được trau dồi, bước thứ nhất đưa đến việc tạo nên một thái độ tích
cực mạnh mẽ đối với những người khác trong những vòng xoay rộng lớn hơn bao giờ
hết. Các bài thực hành bắt đầu với việc
lựa chọn người bạn thân của chúng ta như một kiễu mẫu cho chúng ta đánh giá những
người khác không như những người bạn thân, dần dần mở rộng để bao gồm những người
trung tính, và cuối cùng là những kẻ thù – những người làm tổn hại cho chúng ta
và những người bạn của chúng ta. Việc
làm khó nhất ở đây là xua tan những tảng đá xúc cảm ngăn trở tiến tình.

Bước
thứ hai liên hệ đến những quán chiếu thực tiển trên sự ân cần tử tế mà gia đình
và bạn thân đã biểu lộ cho chúng ta, đặc biệt vào lúc ấu thời, khi chúng ta quá
lệ thuộc trong sự quan tâm và chăm sóc của những người khác. Khi chúng ta bắt đầu đạt được một sự cảm kích
sâu sắc về sự ân cần, lòng biết ơn này có thể dần dần mở rộng đến những người
khác vượt khỏi vòng xoay bè bạn. Một số
thực tập trong giai tầng này gọi là ghi nhớ lòng ân cần đã nhận qua vô số kiếp
sống; những thứ khác được hướng tới lòng biết ơn những sự phục vụ được cung cấp
bởi những người khác không phụ thuộc vào ý định của họ, như phẩm vật được cung ứng
bởi nhân viên bán hàng bày trí hàng hóa trên một kệ hàng của một cửa hàng địa
phương. Kỷ năng hổ trợ tập trung trên việc
đánh gia các kẻ thù của chúng ta bởi vì họ cung ứng cho chúng ta những cơ hội để
thực tập kiên nhẫn, bao dung, và chịu đựng.

Những
bước thứ ba và thứ tư là tương ứng, bước này làm mạnh mẽ bước kia. Bước thứ ba gọi là sự đền đáp lòng tử tế ân
cần của người khác bằng việc phát triển mục tiêu quả cảm để đẩy mạnh xa hơn sự
giác ngộ của chính họ. Điều này hướng một
cách tự nhiên đến bước thứ tư, học hỏi để yêu thương từ ái, mà bắt đầu với việc
nhận biết người khác khổ đau như thế nào. Chúng ta sẽ khám phá ra vòng xoay những tình cảnh khổ đau hoạt động như
thế nào, áp dụng sự thấu hiểu này đầu tiên cho chúng ta và rồi mở rộng nó đến
người khác. Tại điểm này, đã tiến triển
qua những bước trước đây và tăng cường một cảm giác gần gũi với những người
khác, chúng ta có thể cố gắng một bộ ba thực tập, dần dần gia tăng trong khuynh
hướng, mở rộng việc quan tâm và lòng từ ái sau cùng.

khuynh
hướng của những bài thực tập đến đây là để trở thành một người bạn của tất cả
chúng sinh, để có sự quan tâm cho tình trạng của họ và để sẳn sàng và có thể hổ
trợ. Bây giờ sự khác biệt giữa từ ái và
luyến ái được vạch ra với nhiều chi tiết hơn. Bằng việc mở rộng cảm giác thông thường của từ ái và quan tâm vượt khỏi
những giới hạn thành kiến thông thường, từ ái được tự do khỏi sự luyến ái chướng
ngại ẩn tàng. Tiến trình này không phải
là vấn đề của việc tìm kiếm một lòng yêu thương mới của thế gian khác, nhưng của
việc sử dụng những cảm giác yêu thương quen thuộc và áp dụng chúng trong những
không gian rộng lớn hơn bao giờ hết [của lòng từ ái]. Mục tiêu là để trau dồi trong con tim chúng
ta sự quan tâm của một bà mẹ hy hiến cảm nhận đối với đứa con thơ của bà, và rồi
hướng trực tiếp đến nhiều hơn và nhiều hơn những con người và những chúng
sinh. Đây là lòng yêu thương thành tâm,
một lòng từ ái đầy năng lực. Tôi sẽ chỉ
cho quý vị những cảm giác này phục vụ một
sự thấu hiểu về chân thật về nhân quyền như thế nào, không phải đặt nền tảng
trong những phạm vi pháp luật hay tiếng gọi bên ngoài mà bén rể một cách sâu xa
trong trái tim.

Bước
thứ năm là trau dồi lòng bi mẫn, một khát vọng sâu xa để thấy được giảm bớt khỏi
khổ đau: đây là một khía cạnh khác của từ
ái, một nguyện ước mạnh mẽ để thấy người khác hạnh phúc. Để yêu thương từ ái và bi mẫn đến mọi người –
giàu hay nghèo, mạnh hay đau, già hay trẻ – thật thiết yếu để có một cảm nhận
kiên định về dễ thương của họ trong khi nhận biết tình trạng khổ đau của họ. Những thực tập thực tiển trong phần này tạo
nên kinh nghiệm từ từ của lòng từ bi đối với những ai mà đối với họ cảm nhận của
chúng ta hoặc là yếu ớt, trung lập, không hiện hữu hay ngay cả tiêu cực. Một kỷ năng nâng đở kêu gọi cho một sự chuyển
hướng đến những nơi với ai đấy rõ ràng khổ đau với nghèo khó hay bệnh tật.

Bước
thứ sáu chỉ đến việc trở nên hoàn toàn hướng chí nguyện đến lòng vị tha, và bước
thứ bảy cùng bước cuối cùng hướng kinh nghiệm của yêu thương (từ ái) và ân cần
(bi mẫn) thiên kiến đến sự giác ngộ tối thượng – trở nên tác động hơn trong việc
hổ trợ và phụng sự một sự đa dạng rộng rãi các chúng sinh.

Đi
theo những giai tầng của con đường giác ngộ sẽ chuyển hóa dấu ấn chướng ngại ẩn
tàng trong chính chúng ta thành sự quan tâm lành mạnh cho người khác. Bằng việc phát triển khả năng của chính mình,
chúng ta có thể thay thế việc yêu mến chính mình với sự yêu mến những người
khác. Vô số kỷ năng cung ứng cho việc
tái cấu trúc những mối quan hệ của chúng ta trong một cơ cấu của tâm bình đẳng
và chí nguyện mạnh mẽ sẽ bảo đảm sự thực tập của chúng ta không bao giờ trì trệ. Sự đa dạng sẽ làm nổi bật và làm cho kinh
nghiệm của chúng ta sâu sắc hơn. Cũng thế,
những kỷ năng nào đấy có thể thích hợp hơn đến tính khí và quan điểm của chúng
ta; một số phương pháp có thể dễ dàng hơn và tác động hơn đến những người khác.

Bài liên hệ:

Quan điểm của
tôi

Những
giai tầng phát triển