Lễ Vật Cúng Tế

Bấy giờ,
tại thành Xá-Vệ, có Bà-la-môn Trường-Thân tổ chức đại hội cúng tế rất lớn, các
lễ vật gồm bảy trăm con vật và các thức ăn thức uống cũng được chuẩn bị một
cách đầy đủ. Thành phần tham dự gồm có dân chúng trong vùng, các viên chức sắc
trong cả nước Xá-Vệ đến, đặc biệt hơn nữa là nhiều người từ các nước khác cũng
sẽ đến dự kỳ đại hội cúng tế lớn lao
này.

Bà-la-môn
Trường-Thân nghe nói: “Có Sa-môn họ
Cù-Đàm, là dòng dõi quí tộc, con Vua Tịnh-Phạn, bỏ địa vị quyền uy, xa lìa gia
đình giàu sang phú quí, để đi học đạo và đã đắc bậc Chánh-Đẳng Chánh-Giác”.

Ông cũng
nghe nói: “Sa-môn Cù-Đàm đang du hành
trong nhân gian, vừa mới đến nước Xá-Vệ, hiện đang cư ngụ tại tịnh-xá
Cấp-Cô-Độc, thuộc rừng Kỳ-Đà”.

Bà-la-môn
Trường-Thân liền nghĩ: “Nay sẽ tổ chức
đại hội cúng tế, ta nên đến hỏi nơi Sa-môn Cù-Đàm để cho sự tổ chức không bị
thiếu sót”.

Suy nghĩ
xong, ông liền ra lệnh chuẩn bị, rồi ông đi xe ngựa trắng, có các thanh niên
trai tráng, kẻ trước người sau, cầm dù lọng cán vàng, rầm rộ ra khỏi thành
Xá-Vệ, tiến đến rừng Kỳ-Đà với lòng ngưỡng mộ. Khi phái đoàn tới trước cổng
Tịnh-xá, họ xuống xe đi bộ đến trước đức Phật, cung kính vái chào, Bà-la-môn
Trường-Thân nói:

– Thưa ngài Cù-Đàm, tôi muốn tổ chức đại hội cúng tế với
bảy trăm con vật gồm có trâu đực, trâu cái, trâu con, dê đực, dê cái, dê tơ, và
các con vật nhỏ bé khác. Đủ bảy trăm con vật, hiện đang nhốt, trói, hoặc cột ở
nơi các cây cột. Cũng xin thưa, đây là đại hội tế lễ lớn nên có đủ các thành
phần trong nước và ngoài nước đến tham dự, tôi lại được nghe đức Cù-Đàm là người
thấu suốt đạo lý về tế tự; bởi vậy nên tôi đến đây thưa hỏi Ngài về cách tổ
chức đại hội cúng tế, những gì cần phải làm, các loại súc vật nào cần phải có,
và số lượng súc vật cần thiết là bao nhiêu? Thưa đức Cù-Đàm: xin Ngài chỉ bảo,
để cho buổi tổ chức của tôi không bị thiếu sót.

Sau khi
nghe trình bầy, đức Phật bảo Bà-La-môn Trường-Thân:

– Vì có đại hội cúng tế, người chủ muốn thực hành tế lễ,
bố thí, làm phước, mà lại sinh tội, bị đâm cắt bởi ba thứ đao kiếm, chuốc lấy
qủa báo dữ; ba thứ đao kiếm là gì ? Là: ý đao kiếm, miệng đao kiếm, và thân đao
kiếm.

Thế nào là ý đao
kiếm sinh ra qủa báo khổ?

Người chủ
tổ chức tế lễ suy nghĩ rằng: “Cúng-tế cần
phải giết nhiều trâu, nhiều dê, và nhiều các con vật nhỏ bé khác, đó gọi là ý
nghĩ đao kiếm sinh qủa báo khổ”; người chủ đại hội làm các việc tế-lễ, bố
thí, cúng dường là những việc hợp đạo lý, nhưng thực ra lại sinh tội lỗi vì
người ấy có ý nghĩ muốn giết các con vật.

Thế nào là miệng
đao kiếm sinh ra khổ?

Người chủ
tổ chức đại hội bảo: “Hôm nay ta tổ chức
tế lễ, các ông hãy giết bấy nhiêu trâu, bấy nhiêu dê, và bấy nhiêu súc vật nhỏ,
các ông không được làm sai khác”, đó gọi là từ miệng mà sinh ra đao kiếm,
và sinh ra quả báo khổ; người chủ đại hội mặc dù làm các việc cúng tế, bố thí,
cúng dường là những việc tốt, nhưng thật ra lại sinh thêm tội lỗi vì đã sai bảo
người khác giết hại các con vật.

Thế nào là thân
đao kiếm sinh ra khổ?

Người tổ
chức đại hội, tự tay mình sát hại sanh mạng các con vật, đó gọi là thân đao
kiếm sinh ra quả báo khổ. Người chủ đại hội mặc dù làm các việc cúng tế, bố
thí, cúng dường là những việc tốt, nhưng thật ra lại sinh thêm tội lỗi vì đã tự
tay mình giết hại súc vật.

Ngài giảng
tiếp:

– Những người nào tùy thời cúng lễ, bố thí, cúng dường,
phụng sự ba thứ lửa, sẽ đem lại sự an lạc, ba thứ lửa ấy là gì? Một là lửa căn
bản, hai là lửa gia cư, ba là lửa phước điền.

Thế nào là lửa căn
bản?

Người nào có
được tiền của do việc làm cần khổ và chính đáng, rồi đem một phần biếu cha mẹ,
làm cho cha mẹ được an vui; đó là lửa căn bản.

Thế nào là lửa gia
cư?

Người nào
có tiền của do sự làm việc thu hoạch hợp pháp, rồi đem cung cấp cho vợ con, anh
em, quyến thuộc, người giúp việc, kẻ hầu hạ. Người ấy tùy lúc tùy thời mà chu
cấp cho họ, và đem lại sự an vui cho người thân thuộc họ hàng; vì người ấy sống
trong gia đình, cùng thân bằng quyến thuộc, nên vui cùng vui khổ cùng khổ chia
ngọt sẻ (san sẻ) bùi; đó là lửa cư gia.

Thế nào là lửa
phúc-điền?

Người làm
việc siêng năng kiếm được tiền của do sự làm việc lao nhọc, và thu hoạch hợp
pháp; người ấy tùy thời cúng dường các Sa-môn, Bà-la-môn biết khéo điều phục
tham sân si, cũng tùy thời bố thí cho kẻ nghèo cùng, đói khát, bệnh khổ. Cúng
dường bố thí như thế là kiến lập ruộng phúc, hiện tại an vui, vị lai được qủa
báo tốt sinh lên cõi Trời, đó gọi là lửa phước-điền.

Nhưng người
thiện nam trước khi tế lễ, cúng dàng, bố thí ba thứ lửa nêu trên, hãy nên dập
tắt ba thứ lửa khác; đó là lửa tham lam,
lửa sân hận, và lửa tà kiến ngu si, vì sao? Nếu lửa tham lam không dứt, thì sẽ tự hại mình, hại người, cả hai đều bị
hại; hiện tại đắc tội, đời sau đắc tội, do lòng tham lam sinh ra đủ thứ ưu
phiền khổ não. Lửa sân hận, lửa tà kiến ngu si cũng giống như thế.

Tóm lại,
khi tổ chức đại hội tế lễ hay cúng giỗ không nên giết hại súc vật; cúng giỗ, tế
lễ chỉ dùng các thứ như: “Hương nhang đèn, bông hoa, trái cây, bánh kẹo, và
những thức ăn không phải là súc vật, không phải là chúng-sanh”. Như vậy là làm
đúng theo đạo lý cúng lễ, và đem lại sự an vui cho mình, cho người và cho tất
cả chúng-sanh (chúng-sanh trong 6 cõi gồm loài Trời, Thần Tiên Thánh, Người,
Qủy Ma, Địa Ngục, và tất cả loài vật).

Sau khi nghe
những lời giảng giải, Bà-la-môn Trường-Thân suy nghĩ trong giây phút, rồi quay
qua bảo người con trai lớn:

– Uất-đa-La, con hãy đến chỗ các con vật, tất cả đều
buông thả hết, và con nói với chúng rằng: “Bà-la-môn
Trường-Thân cho phép các ngươi, sắp bị hy sinh tính mạng được tùy ý tự tại
thênh thang ở núi ở đầm, ở rừng ở đồng hoang, hay bất cứ nơi đâu để tự kiếm
thức ăn lấy, cỏ tươi tốt, nước suối trong, bốn bề gió mát, hưởng lạc thú an vui
thoải mái”.

Rồi ông
quay lại chắp tay nói :

– Thưa đức Cù-Đàm, con định lập đại hội tế lễ với đầy đủ
bảy trăm con vật, nhưng nay con cho thả hết tất cả, để chúng được sống yên ổn,
tự do đi lại. Thưa đức Cù-Đàm, con đã được Ngài cứu khỏi u mê tăm tối. Từ hôm
nay cho đến hết đời, con xin quy y Ngài, quy y Pháp (lời dạy), quy y Tăng đoàn,
và được làm Cư-sĩ trong Chính-Pháp của Ngài. Con sẽ tổ chức đại hội tế-lễ đúng
theo như lời Ngài đã chỉ dạy, và cung thỉnh mời Ngài và Tăng-đoàn đến dùng cơm
chay vào trưa ngày mai tại tư thất của con trong thành Xá-Vệ.

Bà-la-môn
Trường-Thân: thấy đức Phật im lặng nhận lời, bèn lễ chào rồi cùng đoàn tuỳ tùng
ra về chuẩn bị lại cho buổi tế lễ.

LỜI
BÀN:

Hầu hết chúng ta
không biết những tai hại xẩy ra giống như Bà-La-Môn Trường thân, nên khi tế lễ,
cúng giỗ hay tết nhất thường lại giết súc vật nhiều hơn là lúc bình thường. Đọc
xong bài “Lễ Vật Cúng Tế” này, người viết mong mỏi người đọc hãy suy nghĩ và áp
dụng thì lợi lạc phúc đức không thể đo lường được. Nếu chúng ta không thể ăn
chay được thì ít nhất mỗi khi tế lễ, giỗ tết, chúng ta không nên cúng bằng cách
giết sinh vật để cúng. Chúng ta chỉ nên cúng bằng hương, hoa, quả, và thức ăn
chay, việc này sẽ dẫn người hưởng sự cúng giỗ tế lễ theo đường lành.

Nên biết, sau
khi chết, con người sẽ bắt buộc phải thọ sinh trong vòng 49 ngày, ngoại trừ
người tu hành đạt đạo sẽ nhập Niết-Bàn an vui vĩnh cửu. Còn tất cả đều phải
tuân theo luật luân hồi nhân qủa, dù muốn hay không muốn cũng phải thụ sinh vào
một trong sáu cõi.

Nếu trong
cuộc sống không tạo tội và làm các việc lành, sẽ được sinh lên cõi Trời; ở cõi
Trời sung sướng mải hưởng thụ, đâu còn nhớ tới cõi trần hôi hám này nữa, nên có
cúng các vị Trời cũng chẳng bao giờ màng tới, cúng cũng như không, ích gì; nếu
cúng bằng cách giết sinh vật chỉ hại cho người cúng mà thôi.

Khi sinh vào
cõi Thần, những vị này cũng có đời sống đầy đủ khá sung sướng, tuy phải làm
việc cho các vị Thiên vương, nhưng không vất vả như con người. Các vị Thần có
thể giúp chút ít, nhưng các vị ấy không giúp cho người làm ác, và không hưởng
được nếu ta cúng tế bằng xác các con vật. Nếu ta cúng tế bằng hương, hoa, quả,
và thức ăn chay, các vị ấy sẽ thọ hưởng được và sẽ hộ trì phần nào cho ta.

Nếu một người
chết đi tái sinh trở lại cõi Người rồi, thử hỏi con cháu cúng có hưởng được gì
không, chắc chắn là không hưởng được, phải không?; do đó nếu giết sinh vật để
cúng giỗ, thì chính chúng ta mang tội giết sinh vật.

Khi một người
chết đi sinh vào cõi Ma-Qủy, thường bị đói khát, vì cổ qúa nhỏ, ăn nuốt khó
khăn. Đây chỉ là ăn tưởng tượng mà thôi, tức là chỉ tiếp xúc với vật thực. Nói
là ăn, nhưng đâu có ăn như loài người bằng cắn, nhai, nuốt từng miếng, mà chỉ
tiếp xúc vật thực, lưỡi, miệng, liếm, ngoạm nuốt tưởng tượng vật thực vào bụng,
nhưng thực ra vật thực vẫn còn nguyên vẹn, mà Ma Qủy vẫn tưởng như có ăn, có
hưởng vậy.

Nếu ta giết
súc vật để cúng tế họ, ta mang tội, và tâm họ sẽ nhiễm cấu uế mà phải chìm
xuống hơn ở kiếp sau hoặc vào Súc-sinh, hoặc vào Địa-ngục; còn nếu ta cúng bằng
hương, hoa, quả và thức ăn chay, tâm họ sẽ nhẹ nhàng, sẽ được sinh làm Người,
Thần, hoặc Trời.

Khi một người
chết đi sinh vào cõi Súc-sanh cũng chẳng thể hưởng được gì khi ta cúng kiếng,
vì đang là một con vật nào đó mà ta không biết; nếu ta giết súc vật để cúng,
biết đâu rằng con vật bị hy sinh tính mạng đó chẳng phải là người mà ta cúng; thật
là oan gia nếu đúng là như vậy, tốt hơn hết là tránh giết súc vật để cúng tế
giỗ tết.

Khi một người
chết đi bị đọa vào cõi Địa ngục rồi, cũng như bị cầm tù và bị hành hạ vô cùng khổ
sở, người ấy không thể ra được mà về hưởng sự cúng kiếng; nếu giết súc vật để cúng người
đó, tức là tạo nghiệp nặng thêm, chìm thêm và người đó sẽ phải ở Địa-nguc lâu
dài hơn, mà ta cũng mang tội.

Tóm lại, nếu
ta không ăn chay, đó là quyền tự do của ta, chứ không cúng giỗ tế lễ đồ mặn; vì
nếu cúng đồ mặn xong ta ăn, sự làm ấy là vô minh, có hại cho các bậc tiền nhân
mà ta cung kính lễ bái.

Một điểm nữa
liên quan đến: sự đốt tiền giấy, vàng mã, chúng ta bị một số người mê tín, dị
đoan lôi kéo dẫn dắt; vấn đề này cần đòi hỏi trí tuệ, có tâm bình tĩnh không sợ
hãi mới dứt trừ bỏ được những điều vô lý. Đốt vàng mã, hình con này con kia,
quần áo giấy, thậm chí cả đến đồ chơi bằng giấy; làm như vậy để làm gì? Những người
làm các việc này nói rằng: “Để cho người
chết dùng”. Nếu chúng ta tin ở Phật pháp thì không có chuyện linh hồn vưởng
vất đâu đó, mà chỉ có cõi Ma-Qủy rõ ràng như vậy, Ma Qủy không dùng được các
thứ ấy. Đây chỉ là sự tưởng tượng của một số người có tâm sợ hãi, tin bói toán
mà ra, ta có làm cũng chỉ bằng thừa, phí tiền vô ích, và người trí tuệ nhìn vào
sẽ chê cười là ta mê tín dị đoan nhảm nhí..,.

Toàn Không

(CÙNG TÁC GỈA)