TRUNG BỘ KINH
QUYỂN 1
(BẢN DỊCH THÁI-VIỆT)
Tỳ KheoHạnh Tuệ Sudhīro
Trong khi nghiên cứuTam tạng Pāli, chúng tôi vẫn luôn ưu tư làm sao để tăng nicư sĩ hiểu đúng về nội dung, ngữ nghĩa, nguồn gốc và mục đích của các bài kinh được nói trong Chánh Tạng (Mūla). Để làm được điều đó, người học Phật cần xem xét đến các bộ chú giải Aṭṭhakathā và Tīkā. Tuy nhiêntăng nicư sĩViệt Nam hầu hết chỉ có thể tiếp xúc với chú giải thông qua các văn bản gốc Pāli, chỉ có bản dịch Việt chú giải các bài nhỏ lẻ, rải rác đây đó. ‘Băng sâu ba trượng chẳng phải do cái lạnh một ngày đêm’. Để hoàn tấtcông trình vĩ đại dịch chú giảiTam Tạng, chúng tôi đã bước rabước đầu tiên là dịch chú giảiTrung Bộ Kinh. Chú giảiTrung Bộ Kinh gồm chú giải cho 152 bài kinh, trong đó quyển một chú giải 50 kinh, quyển hai chú giải 50 kinh và quyển ba chú giải 52 kinh. Về Tạng Kinhbao gồmchú giải của Trường Bộ Kinh, Trung Bộ Kinh, Tương Ưng Bộ Kinh, Tăng Chi Bộ Kinh, và một số thuộc về Tiểu Bộ Kinh.
Chú giải kinh Trung bộ do vị chú giải sư vĩ đại là tỳ kheo Buddhaghosa soạn vào khoảng thế kỷ thứ 5 sau TNL. Chú giảiTrung bộ kinh không phải do ngài Buddhaghosa sáng tác ra, mà là ngài đã tổng hợp lại các bản chú giải đã có từ trước. Đây là một trong những tác phẩmchú giải quan trọng nhất của Phật giáo Pāli.
Về việc chuyển ngữ, chúng tôiđồng thời cho chuyển ngữ từ Pāli sang Việt và Thái sang Việt. Sở dĩ cho chuyển ngữchú giải Thái sang Việt là bởi vì chư tăng Thái Lan đã chuyển ngữhoàn tất từ Chú GiảiTam Tạng Pāli sang tiếng Thái, việc chuyển ngữ Thái – Việt sẽ được thực hiện nhanh và dễ dàng hơn, phục vụ cho nhu cầu nghiên cứuTam Tạng Pāli của tăng nicư sĩ. Bản dịch Pāli – Việt vẫn đang được thực hiện nhưng khó lòng xuất hiện trong thời gian sớm.
Bản dịch vẫn còn thô sơ, khó tránh khỏi những sai sót, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp và phản hồi để cải thiện bản dịch ngày một tốt hơn.
Trong Tăng Chi Bộ Kinh, Đức Thế Tôn đã nói:
Hai nhân hỗn loạnchánh pháp (Saddhammasammosā):
_ Văn cú bị sai lệch (Dunnikkhittañca pada-byañjanaṃ).
_ Nghĩa lý bị hiểu lầm (Attho ca dunnīto).
Hai nhân chánh pháp vững trú (Saddhammaṭhiti):
_ Văn cú được giữ đúng (Sunikkhittañca padayañjanaṃ).
_ Nghĩa lý được hiểu chính xác (Attho ca sunīto).
Do đó, phước báu của công trình dịch thuật Chú GiảiKinh Tạng là vô cùng to lớn, góp phần làm cho Chánh Pháp được trường tồn, bằng việc giúp cho tăng nicư sĩ hiểu đúng lời Phật dạy. Hơn thế nữa, bản dịch Chú GiảiKinh Tạng sẽ được tồn tạicho đến khi nào chánh pháp còn ở thế gian, số lượng tăng nicư sĩ được lợi lạc là không thể đo lường được.
Chúng tôi xin chân thànhcảm ơn những thí chủ đã ủng hộ Quỹ Hoằng Pháp và hộ độ cho dự án. Nhờ có sự giúp đỡ của quý vị, dự án mới có thể tiến hành thuận lợi như vậy trong hiện tại và tương lai. Nguyện cầu cho quý vị và gia đình được an lạc và thành tựu mọi điều ước nguyện, đặc biệt là ước nguyệnchấm dứthoàn toàn mọi khổ đau trong ngày vị lai.
Cuối cùng, do phần phước nghiệp này, xin hồi hướng đến các bậc thầy tổ, cha mẹ, thân bằng quyến thuộc nhiều đời còn hiện tại hoặc đã quá vãng, đến tất cả mọi loại chúng sinh, cầu mong cho những vị ấy được an vui trong các cõi, gieo duyên gặp các bậc thiện trí, các hàng thánh nhân, được sớm giác ngộgiải thoát trong ngày vị lai.
Cẩn bút
Ngày 5 tháng 9 năm 2023
Tỳ Kheo Hạnh Tuệ Sudhīro (Vũ Mạnh Trí)
Dịch giả: Dhammapiyo
